Begin 2026 telde Nederland ruim 1,65 miljoen mkb-bedrijven. Samen met Ierland, België en Luxemburg halen Nederlandse mkb'ers de hoogste productiviteit van de EU: meer dan 80.000 euro toegevoegde waarde per werkzame persoon. Voor de economie als geheel ligt dat anders. Nederland zakte sinds 2014 van de zesde naar de elfde plaats wereldwijd. De productiviteitsgroei bedroeg de afgelopen tien jaar gemiddeld 0,5 procent per jaar, tegenover 1,5 procent in de veertig jaar daarvoor. Ook de doorgroei naar een grotere omvang is beperkt: van de microbedrijven uit 2014 was tien jaar later 4,7 procent uitgegroeid tot kleinbedrijf.
Middenbedrijf in sleuteltechnologieën
Het rapport besteedt ook aandacht aan de technologiegebieden uit de Nationale Technologiestrategie, zoals AI, halfgeleiders, quantumtechnologie, fotonica en cybersecurity. Volgens de onderzoekers kan het middenbedrijf daarin een schakel vormen tussen kennisontwikkeling, toepassing en opschaling. Voorwaarde is dat het voldoende toegang heeft tot goede managementpraktijken, vaardige werknemers, ICT, R&D-investeringen en samenwerking.
Op digitale infrastructuur en digitale vaardigheden scoort Nederland internationaal sterk. De achterstand zit in de toepassing van geavanceerde digitale technologie door kleinere bedrijven, vooral AI. Het rapport verklaart dit deels uit het versnipperde, regionale karakter van AI-innovatie in Nederland.
Verbindende rol van clusters
Het rapport noemt regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM's) en door de overheid gesteunde clusterorganisaties, zoals Brainport, Hightech NL en Security Delta. Volgens het rapport zijn zij erin geslaagd financiering, start-ups en innovatieve middelgrote bedrijven met elkaar te verbinden, om zo samen de technologische ontwikkeling in Nederland te bevorderen.
