Minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat) en staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) hebben de strategie aangeboden. EZK heeft de strategie opgesteld samen met onder meer Defensie, Buitenlandse Zaken, Financiën, Justitie en Veiligheid, Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Infrastructuur en Waterstaat. De ministerraad is akkoord met de strategie. Het kabinet ziet quantumtechnologie als een technologie met grote kansen en serieuze risico's, en wil daar breed op inzetten.
Minister Herbert in de kamerbrief: “Juist omdat quantumtechnologie zowel grote kansen als risico’s voor onze economische, kennis- en cyberveiligheid met zich meebrengt, heeft de Rijksoverheid een belangrijke rol. Met de Rijksbrede Quantumstrategie willen we ruimte geven aan innovatie en economische groei, en tegelijkertijd zorgen dat publieke waarden, digitale veiligheid en strategische autonomie goed worden beschermd. Zo brengen we quantumtechnologie op een veilige, verantwoorde en toekomstbestendige manier tot ontwikkeling.”
Holland High Tech verbindt bedrijven, kennisinstellingen en overheid om die kansen te benutten. Al sinds 2018 zet Holland High Tech in op publiek-private samenwerkingen in quantum. Zo helpen wij consortia innovaties te onderzoeken voor relevante toepassingen, waarin de kennis van de Nederlandse hightech-keten volledig wordt benut.
"Deze strategie laat zien waar Nederland sterk in is. Niet één partij die alles zelf doet, maar een keten van sterke kennisinstellingen en Nederlandse bedrijven - te beginnen bij start-ups en scale-ups - die samen de bouwstenen voor quantumtechnologie ontwikkelen in de hele breedte van het veld. Holland High Tech zet sinds 2018 al in op publiek-private samenwerkingen rond quantum, en blijft dit doen. Toen zagen we al hoe groot de potentie van deze technologie voor onze hightechsector is. De ontwikkelingen gaan nu snel. Met ons sterke quantumecosysteem zorgen we ervoor dat Nederland niet alleen meedoet, maar meebouwt aan de wereldtop."
Leo Warmerdam, algemeen directeur Holland High Tech
RQS: van sterke kennisbasis naar markttoepassingen
Quantumtechnologie maakt het mogelijk om veel sneller, nauwkeuriger en veiliger te rekenen, te meten en te communiceren dan met de huidige systemen. De toepassingen lopen uiteen van nieuwe medicijnen en betere batterijen tot zeer precieze navigatie, en raken sectoren als energie, zorg, logistiek en defensie.
Nederland heeft internationaal een sterke uitgangspositie, dankzij hoogwaardig onderzoek bij kennisinstellingen en een innovatieve industrie. Quantum is een van de prioriteiten in de Nationale Technologiestrategie. Via het Nationaal Groeifondsproject QDNL is de afgelopen jaren al bijna 615 miljoen euro beschikbaar gesteld om de sector op te bouwen.
De volgende stap is die kennis omzetten in concrete producten en markttoepassingen. Het kabinet wil daarvoor aanvullende publieke en private financiering verkennen, onderzoek blijven ondersteunen en zelf optreden als eerste klant, opdrachtgever en partner. Dat laatste gebeurt via het nieuwe Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI).
Weerbaar tegen risico's
Net als bij andere technologische doorbraken zijn er ook risico's. De grootste dreiging ligt bij informatie- en cyberveiligheid: kwaadwillenden kunnen met quantumcomputers huidige versleuteling breken. Daarmee kunnen ze bij gevoelige gegevens komen of vitale infrastructuur aanvallen. In de strategie beschrijft het kabinet hoe de Rijksoverheid deze risico's zelf beheerst, hoe (militaire) toepassingen verantwoord worden ontwikkeld en ingezet, en hoe Nederland werkt aan Europese en internationale afspraken. Fundamentele rechten zoals gelijke behandeling en non-discriminatie staan daarbij centraal.
Quantum vraagt om de kracht van de hele hightech keten
Een quantumtoepassing is meer dan een wetenschappelijke doorbraak. Het is een complex systeem, waarin koeltechniek, precisiemechanica, elektronica, fotonica en software naadloos samen moeten werken. Op precies die gebieden zijn Nederlandse hightechbedrijven wereldwijd sterk. De uitdaging is nu om prototypes op te schalen naar betrouwbare producten. Daarvoor is een volwassen toeleverketen nodig. De keuze van het kabinet om zelf als eerste afnemer op te treden en in te zetten op strategische autonomie, biedt de industrie het perspectief om die stap te zetten.
